زىرە ئاساسلىقى ئوتتۇرا ئاسىيا رايونلىرىغا تارقالغان بولۇپ، تېتىتقۇ خۇرۇچلىرى پادىشاھى دەپ ئاتىلىدۇ؛ زىرە ئادەتتە گۆش تۈرىدىكى تائاملارنى تەييارلاش ئۈچۈن كۆپرەك ئىشلىتىلىدۇ، بەزىدە پۇراق كىرگۈزۈش خۇرۇچى قاتارىدىمۇ ئىشلىتىشكە بولىدۇ؛ زىرىنى دورىغا قوشۇپ ئىشلىتىشكىمۇ بولىدىغان بولۇپ، ھەزىم قىلىشى ياخشى بولماسلىق، ئاشقازان سۇۋۇپ قورساق قىسىم ئاغرىش قاتارلىقلارنى داۋالاشقا ئىشلىتىلىدۇ.

خەنزۇچە ئاتىلىشى:   孜然

لاتىنچە ئاتلىشى:   Cuminum cyminum L.

باشقىچە ئاتىلىشى:   كۇمىن ئوتى

تەۋەلىكى:   ئۆسۈملۈكلەر دۇنياسى—يېپىق ئۇرۇقلۇق ئۆسۈملۈكلەر تىپى—جۈپ پەللىلىك ئۆسۈملۈكلەر سىنىپى—ئىپتىدائى گۈل كەنجى سىنىپى—كۈنلۈكسىمان گۈللۈكلەر ئەترىتى—كۈنلۈكسىمان گۈللۈكلەر ئائىلىسى—بەدىيان كەنجى ئائىلىسى—ئاممى ئوتى جەمەتى—زىرە ئۇرۇقدىشى

ئىقتىسادى قىممىتى

زىرىنىڭ ماي تەركىبىنىڭ پىروكسىداتسىيىلىنىشىنى بەلگىلىك دەرىجىدە تىزگىنلەش رولى بار بولۇپ، يىمەكلىكلەرنىڭ چىرىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن ئىشلىتىشكە بولىدۇ.

ئۇزۇقلۇق قىممىتى

    زىرىنىڭ خېمىيىلىك تەركىبى قىسمىغا سېستىمىلىق سىناق تەتقىقاتلىرى ئېلىپ بېرىش ئارقىلىق، دەسلەپكى قەدەمدە ئۇنىڭ تەركىبىدە بىئولىگىيىلىك ئىشقار، سېرىق كىتون ۋە گىلىكوزىد تۈرىدىكى ۋە ساپونىن تۈرىدىكى تەركىبلىرى بارلىقىنى ئىسپاتلاشقا بولىدۇ. بۇنىڭ بىلەن بىرگە زىرىنىڭ تەركىبىدە %9.68 كۆپ خىل قەنت، %16.31 ياغ، %27.06 ئاقسىل ھەمدە مول مىقداردىكى كالىي، سىنىك، كالتسىي، ماگنىي، مانگان، تۆمۈر، مىس قاتارلىق ئادەم بەدىنى نورمال ئىقتىدارلىرىنى ساقلاش رولى بار مىنرالنى ئىلمىنىتلارنىڭ بارلىقى ئىنىقلانغان.

دورىلىق قىممىتى

    زىرىنىڭ ئالاھىدە مىزىلىك پۇرىقى بار بولۇپ، شىنجاڭنىڭ داڭلىق يەرلىك تائامى—كاۋاپ پىشۇرۇشتا كەم بولسا بولمايدىغان ئاساسلىق تەم خۇرۇچى بولۇپ، نىرۋىنى تىنچلاندۇرۇش، ئاغرىقنى پەسەيتىش، ئىشتىھانى ئېچىش، چىرىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش قاتارلىق ساغلاملىق ئىقتىدارلىرىغا ئىگە. بۇندىن باشقا يەنە زىرىدىن چەككىلەپ ئېلىنغان تەركىبتىن ياسالغان مۇرەككەپ زىماتى كالىزىرە دورىسىنىڭ ئاق كىسەلنى داۋالاش ئۈنۈمى بار.